Mostrar mensagens com a etiqueta Padre Zé; Lhonas. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta Padre Zé; Lhonas. Mostrar todas as mensagens

9.4.10

Las fiestas de l Lhugar II

cuntinuaçón
Ua de las cousas de que me admiro ye daqueilhes buonos aldeones celebraren l Santo Antonho no coraçón de l’Eimbierno. Respundiran-me ls antigos que alhá tenien las sues rezones. An tiempos dou-se ua grande mortandade nos animales i fazírun ua promessa al Santo de fazer ua fiesta se la peste terminasse, l que acunteciu naqueilha parte de l anho.
No die de Anho Nuobo, ajuntan-se ls moços i ban por carradas de lheinha i tuoros pal grande lhume. Eilhi se bei quien tem unhas i pulso para agarrar i puxar!
Prende-se ua maroma doble a la dceda ou cabeznalha de l carro, antremeia-se de stacas lhargas i bien presas. I agora bamos! Puxar dous a dous, ls de la mesma eidade.
Stacas al peito: - Upa, arriba, arriba, bamos.
- Dás fé daqueilha beç quando todos beijábamos l suolo porque las maromas se patiran?
- I mira que eran bien gordas.
- Nun eran ninguas lhinhas de questureira, nó. Grande fiesta la desse anho cun foguetes de lhágrimas i banda, i seis curas na eigreija a cantar. L que bai acascalhar ende de farrusteiros de todos ls lhugares al redor.
- Á tie Marie, ide purparando ls botielhos i ls galhos … i l arroç doce para ls dançadores.
- Quando ls mardomos passáren nas ruodas de l pan … tengo prometidos dous alqueires. Nó que ls cochinos custan a criar i iou bi un, l más nuobo que, yá de todo, naide daba bida por el.
Chegou l die. Repican las campanas de biespera. Apuis de la nobena acende-se l lhume que anchiu todo l cielo de claridade i d’ua esplosón de chiçpas balientes a sbolaciar. Ls dançadores beilóran ls lhaços más sabidos i ls foguetes estouróran. No fogo preso las bichas antroran a rabear por antre piernas, á! Paticas para que bos quiero! Solo oubi stouros i risadas fuortes anquanto l suolo me dzaparcie debaixo de las botas, aqueilhas nuobas de strena ansebadas i duras.
Las personas de más eidade, an pie, caras afogueadas ponira-se a razonable distáncia de l braseiro guardadas de la calor pulas manos abiertas na palma. La rapaziada, essa fizo la ronda pul lhugar a la lhuç de ls fachucos i al sonido de ls chocalhos. Sí, chocalhos! Porque l buono padre Santo Antonho, l dunzel franciscano ten na tierra sien scándalo, propiedades i ganados i nien paga décima cume ls demás amos que inda por anriba le guardan las canhonas, çquilan la lhana, para esta grande fiesta. Pula mesma rezon scuolhen de mardomo un pastor i el, l Santo, paga a manos lhargas librando todo l ganado de la morrinha i de l lhobo. Bereis manhana na prociçón las grácias feitas i quedareis a saber que l glorioso Santo Antonho ye un grande nuosso amigo, ye buono bezino an quien se puode cunfiar! Merece!
Bandito Santo Antonho i Santo Antão que cuidan de la nuossa fazienda. Nun les dou la maleita, i inda bien … a ls mius ricos cochinos. La ceba stá pronta, agora an passando Todos-ls-Santos que ls dies ampecen a arrefecer, mete-se la faca i fai-se l fumeiro!
- Mas antes hai que amassar l trigo.
- I mercar las tripas na feira pa las tabafeias i chabianos.
- I l miel pa las morcielhas.
- Dezis bien! I denheiro para todo esto?
- Há de se arranjar!
Iou bi, la purmeira beç, la lhuç de l mundo nua manhana frie de Outonho. Talbeç por esso mesmo sentir arrepelado de las matáncias. Deixában-me aperreado ls gritos zasperados de l animal, esse animal çoco que solo sirbe apuis de muorto i solo para esso bibe i angorda. Nun ye que tubisse pena mas metie duolo bé-lo a sufrir. Inda bien que ls matadores cumpadecidos al sigundo golpe de faca l deixan sien un gemido, anquanto l sangre corrie a golfiadas an borbulhones brumeilho i caliente quelor de fuogo. Desatan-se las cuordas i l animal chimpa murcho, arrancando un último sticón. Esses matadores gozan de merecida áurea. Sangre friu (al robés) son cume ua spéce de heiróis i beneméritos de la animalidade, a quein, cun pulso firme nien dan tiempo de sofrir para alhá de l susto! I fázen-lo cun naturalidade i cuncéncia pura!
Sangrados ls cochinos, stenden-se no terreiro i fai-se l lhume. Passou la tragédia, brebe. Las chamas lhebantan-se a restralhar, calcedoras … barbeado i lhabado l muorto prestable ye todo aporbeitado … atencion! atencion cul rabo. Hai nesta tierra ua tradiçon que ye ua perrice pa ls cumbidados de la matáncia i ua glória pal guicho que cunseguir fazer esta façanha: de sacar l rabo al bicho sien que naide l beia.
Nos purmeiros anhos de coleigio, iou, murto de suidades, screbie pul Natal a pedir, alhá an casa, para nun se çqueceren de ls Reis Magos i se pudissen mandar tamien … daquel rabo de cochino tan sabroso. Mas este por dreito pertencie al matador que dun golpe, l atrabessou l coraçón, i mal l deixou sufrir. L matador a sue beç, mostrando ser manos lhargas, questumaba dá-lo a la garotada para repartir: de l más bielho al más nobico. Agora que iou andaba no coleigio, meio-home, meio-rapaç, pertencie-me la parte más gorda. Por fabor … que nun se çquecíssen! Quando la anquemendica chegou, un cumpanheiro más acalorado, alhebantou-la para ls outros an palo de pendón para que todos bissen i se rissen. Houbo palmas i gritarie, mas iou apostei lhougo: yá sei quien nun ha de porbar del! I nó!
Aquel mesmo anho, por perrada, roubórun-mos ls cochinos. Assi mesmo! Na biespera a la nuite, ls bezinos, sorrateiros i, por grande i einorme cumpaixon, fazírun la maldade de abrir la corteilha, sien permisson i dar un passeio a la lhuç de la lhuna para dzanfado daqueilhes tristes que se çpedien de la bida. Apuis, altas horas, resguardóran-los, sabe-se alhá adonde?
Ls guichos cumbidados, se querien fiesta, que adabinassen! Se nó … por fin yá tarde apareciran antre risadas i grunhidos. Ye un questume que mete grácia. Mas ye nuite, a la calor de l lhume, antre l tlincar de la mesa i risas i remoques, saboreia-se ua çforra meio agre, cun pinga caliente, ua moda de passa-palabras. Bamos a pregá-la tamien! Deixai star!
- Quien mata manhana? Pus antón que nun tome cuidados i nun tranque bien la puorta.
I botan risas cuntentos, tomando l gusto a l chiste antre garfeadas de chanfaina. Desses, mius amigos, nun haba miedo que stan çafos, mas ai daqueilhes que nun colgan fumeiro, nien juntóran pan no celheiro.

José Francisco Fernandes - Padre Zé
Porto, 13 de Nobembro de 1961

7.4.10

Las Fiestas de l Lhugar

Naquel lhugar habie cuatro fiestas prancipales: St.ª Bárbela, St.º Antonho, la matáncia i la lhimpa. Naide se admire de chamar fiestas a estas ultimas porque si eran de berdade. I bie-se la ligaçon antre todas eilhas. Sien St.ª Bárbela, adeus lhimpa, sien St.º Antonho nun spereis matáncia.
St.ª Bárbela ampeçou no anho de la piedra.
- Dás-te fé Miguel? Si te acordas …
- Carai! St.ª Bárbela me perdone – tornou de la sue squina Miguel Chona. Andaba iou na relba pal lhado de las Marcas. Á mai! nien querie que bíssades.
- I iou, atalhou Barandales, staba a segar la gadanha na Molineira.
- Benien dous anubrados de cada lhado! Iou staba no Sierro a guardar las oubeilhas i al ber aqueilhes castrelhouços de nubres negras, fumegando i zoando, ai de mi! Solo tube tiempo de me rebolcar para baixo d’ua touça cun fuolhas berdes. Esto passou-se a la antrada de la Primabera.
Staba eilhi cumigo Claudino Pepe, que Dius le perdone (yá se morriu); anrodelhemos-mos ls dous na capa de honras, i lharga a sgraniçar, a sgraniçar que parecie l fin de l mundo.
Cada cual puxaba la capa para scunder la cabeça. A dado tiempo sinto piedras a rodrar de l tamanho de uobos …
- Mas uobos de pita … ampeçan a martelhar-me nas cuostas cun fuorça, anquanto roncában trunos, hui! Que die. Cerrou-se todo. Senti ua auga caliente a escurrir pula tiesta i, quando lhebei la mano a ampalpar, beio-la ampastada de sangre. Claudino choraba … escalabrado. Santo Dius de l cielo! Passado tan solo meia hora, que bemos? Relhuziu l sol i atón, lhástima! La touça znudada sien fuolhas nien galha berde. Por aqueilhas ourrietas, por todo aquel Sierro alantre nien se bie un trigal an pie. Las oubeilhas spargidas: dalguas muortas outras ciegas!
- I a miu pai, Dius l perdone, nun le matou l melhor marón?
- I miu tiu? Que se librou suobre la ala d’ua parede?! Benie tamien de la Molineira cun la gadanha al ombro. Ampeçou l cielo a toldear-se i a resulbir-se. Nada! Toca a resguardar. Dais fé de l Cerrado de ls Florindos? Aquel uolmo metade seco, eilhi a la antrada de l portielho? Eilhi mesmo! Quando biu relhampar … Nó, eiqui nun stou sossegado … i más cun la gadanha. Bai dende i botou-se outra beç a camino. A duzientos passos apanhou ua obra de parede, amugatou-se debaixo deilha. Quando … bai que sentiu un fuorte cheiro a anxofre, reparou i biu a la lhuç dun relhampo un fumo a chubir … daquel mesmou uolmo.
Passados dies dou cun el
- Metade seco.
- De la centeilha. Mirai!
- Dende miu tiu ambarcou para Buonos Aires.
- Ui! Ambarcou un ror de giente aquel anho.
- Claro! Nien pan, nien yerbas! Nada se colhiu.
- Loubado seia Dius que ls mardomos de la Santa puoden botar buona fiesta, este anho i la promessa queda cumprida.
- I nun ye para menos!
Esta cumbersa fazie-se nas eiras de San Juan, nas tierras de Fuonte Frie las tronadas son a menudas bezes.
Cun las últimas palabras, Miguel Chona ampinou la bota i goleou, de mestre, uns balientes tragos, sien la chegar a ls beiços. Çtraidamente, cume era manha, lhimpou l gargalho a la manga, passou a la ruoda. Alhebantou-se!
Ouserbou cume staba l cielo, abaixou outra beç ls uolhos a la tierra.
La “parba” – assi chaman por modéstia a la colheita – staba eilhi a sous pies an monte de cordón, yá trilhada, trilhada an trés cumpridas semanas por seis juntas de bacas medianas. Apuis de junta, amuntonada i calçada chaman-le “cemba”.
De l ourizonte l aire-sul ampeçaba a picar siguro i meio fuorte.
- Ei! Rapaziada, bamos a la lhimpa!
La purmeira tornadeira, chena lhebanta-se al aire. Lhougo outras apuis d’outras, purmeiro ralas apuis juntas, abançan an tosca batalha, cuontra l aire que crece. De brebe ua chuba cumpassiada de grano, ben chimpar-se no suolo, an marciadas, soltando cabriolas. Era rir de gusto al bé-lo a beilar.
- Bamos a esto rapaziada! Benga! É! Marie, lhimpa-me esse pan i nun me l deixes ampastar. Barre aqueilha spiga! Tino nos dedos nun te pise. Essa pála la pála que stá ende a fazer? Coraige! Alma i coraige!
Ls lhimpadores, de lhenço ou mandil na cabeça i cachaço, siguen dobrados na mesma función cun golpes ternários al aire; alhebantando ls uolhos de quando an beç, solo de sgueilha, saben rigular-se para acertar la fuorça i l jeito.
Cuorda atrás de cuorda, abançan, óndean, acaban ls sucos i tornan a ampeçar. Ua nubre de palha suolta, bola an rebofiadas suobre las cabeças i bai a morrer más alhá nun sonido spartiçado. Rodan las pálas, las cerandas. Respira-se fondo. Roda tamien la calabaça adonde ban a sorber la alma. Estes son ls lhimpadores, pimpones, búltios de fuorça antre ourielhas de ouro i prata donde scuorre l maciço grano. Deste lhado stende-se l cordón cumprido de trigo amarelhado i ajunta-se, por fin na grade muola, antes que ampecen a medir.
Dous moços, mangas arrefucidas, pies çcalços cun meias de lhana, yá espipórun ls alqueires. Este sigura-se para sbaziar no saco cun proua i, seco, solta no aire boç cumpassiada i rouqueinha de la munha.
- Nome de Dius, dous, trés … - talha ua! I torna apuis dun trago animador: Nome de Dius … las bozes de ls medidores antressacan-se sobreponen-se! Ls sacos abultian.
- Á! Quemadre que fiesta ban a fazer este anho ls colheiteiros! Reparai para … la
- Boç cruzada de ls medidores … dezanuobe, binte – talhas trinta i cinco!
- Buona te bai eilha. Á! Mai! Bien podeis matar bitela i carneiro que aposto que nun hai por todo l lhado lhimpa más fuorte.
- Carneiros? – Torna la quemadre. Dous bi iou, a passar a la puorta yá amanhados.
- Giente nun bos falta! Para ls quemer.
Ye questume l pobo andar de torna jeira: hoije benes tu para mi manhana, iou para ti. Por esso se ajuntórun tantos! Al çponer de l sol ls carros chiában ls lhimpadores i lhimpadeiras cantában!
- Á Zé, anda dende, toma ua pinga.
- Carambas! – Hoije ye alegrie.
- Quantos? – Pregunta?
- Bacatela. Trinta i cinco!
- Buona jura! Trinta i cinco talhas, andar! Pus atón de hoije an binte, i Dius bos deia salude para quemerdes este i fazer por outro!
- Ámen Jasus i a ti que pinte.
- Atón Dius bos l pague.

ten cuntinuaçon ...
Padre Zé
Porto, 13 de Nobembro de 1961

25.3.10

III la Princesa de ls çapatos rotos III

... cuntinuaçon ...
Equi, a la dreita bie-se un castielho esbarrulhado. Cuntinemos a seguir ls passos. Eilha corrie pula cuosta de barreira cume un anjo que bolasse. Chubiu, ancarrapitou muralhas. Çcansou. Puso-se outra beç de pie i era bé-la fermosa apendonada suobre ls precepícios, nadando, recortada no cielo. Corriu las ameias de l castielho. Parou outra beç.
Á astros de la nuite – dezie –
Á aire, á mar …
Miedos de la muntanha,
Pudira iou antender
La buossa boç einigmática
Antressacada de siléncios:
Retombos de l miu ser!
Nun bos calhei yá más,
Suspiros de la naturaleza
Mas pudisse iou mandar calhar,
Cumo a las ranas ranacalhadeiras,
Ls deseios que nácen an mi
Cume un die nuobo
Que iou nun cumprendo!
Adonde bibes felcidade?
Diç-me: adonde bibes
I lhieba-me cuntigo
Aire friu de la madrugada
Iou benie a te fazer este pedido!
Al para trás las ranas ranacalhaban outra beç. La princesa botou l restro de las monedas i eilhas calhórun-se. Chegou al palácio ambuolta no siléncio, çcalçou ls çapatos; nós çcalcemos tamien. Solo antón me dei cuonta que iou tenie ls çapatos rotos, cume sue majistade, cun licéncia, podereis mirar.

L rei scuitou an siléncio de pensar, quedou-se, apuis alhebantou-se sien dezir palabra. Ancaminou-se a ls aposentos de la princesa i filha. Eilha drumie tranquila, cun l madeixa stendida al redor d’ua rosa. Parou un cachico a mirá-la. Stendiu las manos cun ganas de la acordar, mas quedou-se. La rosa tenie sangre. Balanciada no aire un suable perfume!
- Deixai-la – dixo al final – deixai-la drumir … i sonhar! A la salida tropeçou nos çapatos rotos …
- Cuidado, nun la acordeis! Nun la acordeis.
Salírun.
La anfeliç princesa era sonámbula. Probezica! Mas quanto más probes son aqueilhes que na mocidade nunca sonhóran.

Apéndece

- Ai, tamien, tie Marie Rosa, para que fustes a cuntar esta nuite ua cuonta que acaba tán zgustosa. Sclamou de l sou canto ua rapaza que mexie ls dedos de fazer meia.
- Nun ye nada zgustosa: ye berdadeira, puodes crer. anton nun hai personas que se alhebantan a sonhar?
- Mas ye que iou tengo miedo!
- De quei?
- De me alhebantar de nuite, sonhando, i chimpar-me por ende nun poço! … apuis …
- Mira, ata-te c’ua cuorda al trabessanho de la cama – angraciou dalgun.
- … ou aton c’ua arreata – acrecentou.
- Guarda-la para ti! – remoque de pronto.
- Bá! Tino na lhéngua – rezmungou ua bielha que yá ampeçaba a passar pulas brasas i acordou cul strugido.
- Nun se alhebanta nó, que eilha yá ten las alparagatas rotas. Mirai! Mirai.
- Zbia-te para trás que tenes ls pies a arder! Nun sentis? Las cholas arrimadas al borralho para calcer ls pies tenien-se queimado ambaixo sien eilha s’aporcatar, pul atento a la cuonta, i botában fumo!
La risada fui giral, sien se daren fé, l serano alhebantou, i cada cual ampeçou a scamugir para penates! Até manhana se Dius quejir i an bien passemos la nuite! Debie ser tarde porque las cabricas ou pléiades relhuzien a pino mui bibas i giladas.
Aqueilhas horas, yá, talbeç, la princesa corrie puls montes i moraba culs animales de las florestas; cantaba cun ls reissenhores i las fuontes an que graciosa se spelhaba; falaba cun las árboles i rie-se cun ls lírios i sorbie l perfume doce de ls chupa miels de ls caminos.

Fin

Cuonta screbida por José F. Fernandes - Padre Zé
S. Bicente, Cabo Berde, 14-Set-1962

23.3.10

II La Princesa de ls çapatos rotos II

... cuntinuaçon ...

Sue majestade l rei nun se cansou de saber anformaçones pal causo. I se yá dantes staba ancantado, más spantado quedou quando bieno a saber que sue alteza i filha rumpie ls çapatos de nuite nas horas de maior suonho.
Era neceçairo çcubrir l mistério. Ancargou ls guardas i scudeiros, cun grandes pormessas, de spreitar solo para çcubrir ls filos daqueilha meada que naide cumprendie.
Mas inda eiqui, la princesa spierta cume l sol, tubo artes de scapar i até rir-se de la urdidura an que querien cercá-la. Todos ls guardas i scudeiros ancargados de la guarda i que nun disse cuonta de l recado, probes anfelizes, yá sabien la suorte: que eirien parar al calabouço. Sí eran presos … a punto tal de no palácio de l rei cun más de cien muralhas, tenie de haber un salon bielho para çapatos, todico atafulhado, i ua corteilha escura al lhado pa ls guardas presos que yá eran muitos.
Aquilho nun andaba bien. L rei staba cunsemido cun el mesmo, anque cume soberano nun disse amuostras de tal. Cunsemidos ls guardas, scudeiros i fidalgos de todo l reino. Solo la princesa nun se amportaba muito.
Al final zlindou-se l segredo i fui de la seguinte maneira.

Chegados eiqui tie Marie Rosa fizo ua paraige grande a la medida de la nuite. Amanhou la striga! … chamando para eilha las atençones. Nesse antretiempo ganhou cuçpinha.
Cuntai! cuntai! – Eilha cuntinou.
Ora, nua dessas nuites, l rei lomeou dous scudeiros de la sue cunfiança de spreitar bien la muralha que miraba, an frente, ls aposentos de la princesa. Cume de questume Sue Alteza, antes de antrar no quarto oufereciu mui amablemente un cálce licoroso a cada un de ls guardas. Assi questumaba fazer siempre cun nobres modos i naide por natural respeito adragarie a nun aceitar la oufierta. Mas un deilhes, bielho scudeiro de barbas ruças aceitou – nun podie deixar de ser – fizo que bebie i, sien la princesa se aporcatar, nun angulhiu, deixou l licor resbalar pula striga de las barbas, e retirou-se cun agradecimiento. L outro cumpanheiro drumiu-se lhougo cumo ua piedra nun poço, porque l licor tenie ua mistela de dromir a que naide rejistie.
Altas horas, quando la lhuna chena s’assomou nos montes, oubiran-se passos: era la princesa que salie de ls sous aposentos, atrabessando las ameias i abrie debagarico ua puorta que eilha conhecie. L scudeiro de las barbas ruças, sien perder tiempo acordou l outro i ls dous fúran seguindo atrás, tenendo cuidado de nun atopinar ou fazer bulha. Agora deixámos-los seguir.

Na manhana seguinte l rei chamou-los a dar cuonta.
- Antón? Alcancestes algua cousa?
- Sí majistade. Quergades dignarbos a oubir: iou darei cuonta de todo, todo! Era meia nuite quando la princesa deixou l palácio. Fumos atrás deilha. Assopraba un airico fresco que fazie folharascar las árboles i nun deixaba oubir ls nuossos passos.
Eilha ancaminou-se para adonde l sol stremóntia i fui andando, andando, ambuolta no sou manto de seda branca cun las madeixas por riba de ls ombros sbolaciando. L manto i las madeixas grandes guardában-mos de qualquiera relhance de uolhos. Nós cosidos cun las paredes caminemos no sou rastro, parando se eilha paraba, apressiando se eilha apressiaba.
Chegando al pie dua roseira que de l alto ampinaba pal camino, sue Alteza, puso-se na puntas de ls pies, para colher ua rosa. Sentiu-se mui claro l perfume que se soltou al çprendé-la. Debie-se tener picado porque botou un suspiro quaije ampercetible apanhado pul aire. Bai dende puso la rosa no pelo. Fazimos la mesma cousa. Mirai la mie rosa. Cumo proba eiqui amostro a buossa majistade tamien, la picadela que, parece, an bingáncia, recebi neste dedo. Cuntinuai – dixo l rei. Seguimos an frente. Apuis la princesa atrebiu-se por un camino streito, ásparo i cumprido. Lhargou a correr. Nós tamien. Na punta cruzaba-se nun ribeiro. Eilha parou i tirou ls çapatos pal atrabessar: l sou búltio spelhaba-se nas augas cume l búltio dua fada. Quedou a mirar aquel speilho. Na borda de l outro lhado florie un lirial. Para el se ancaminou. Abaixou-se respirando l parfume anquanto stroncaba i l guardaba no peito. Fazimos l mesmo, cume buossa majestade rial podeis eiqui ber.
- Adelantre – dixo l rei.
Calçou-se outra beç. Seguiu pula borda l ribeiro pisando beigas saltando piedras i galatones. A bezes ponie un pie an falso i sumie-se antre brimaleiros. Tornaba a aparecer. L ribeiro cantaba nos xeixos ua cantilena zgarriada de cuordas de prata pula nuite alhunarada. Apetecie parar para oubir la guapa seranata. Assi quedemos algun tiempo atamando la respiraçon. Más para alhá oubie-se çtinto l ranacalhar de las ranas. De brebe cheguemos a ua lhagona cun puntones, abaixo d’ua fuonte d’auga pura. La princesa abaixou-se para buer nas conchas de las manos. An berdade tamien nós sentimos sede i cansácio. Agachei-me de zinolhos a buer a gola chena.
No fondo bie-se la lhuna spelhada cume un queiso de prata. Las ranas al dzafio nua algarbiada. La princesa atirou-le ua lapada para que se calháran. Fazírun-se óndias de muitos relhuzires até morreren a sous pies. Las ranas tornában al dzafio a cantar i la princesa neste ponto sacou de la jabeira i atirou, pa las calhar, ua moneda de ouro e apuis outra i más outra. Bien bimos relhuzir l ouro, caras a la lhuna; ua lhuna alumiadora no fondo de la lhagona … spreitaba de uolhos arreganhados. Las ranas i la lhuna parecien denunciá-la. L camino agora zbiaba-se, chubindo an cachaceira: ua caleija barreira a chubir un cabeço. Al loinge muito al loinge, relhuzien a sfregantes las óndias de l mar, cume pastoricas.

... ten cuntinuaçon ...

Cuonta screbida por José F. Fernandes - Padre Zé
S. Bicente, Cabo Berde, 14-Set-1962

.

22.3.10

La Princesa de ls çapatos rotos

Era ua nuite cerrada de Nobiembre, nuite scura, cume la boca de l lhobo i cumprida que parecie nun tener fin.
Apuis de la cenica atiçonou-se l lhume i las bezinas de l questume, a sue beç, batírun a la puorta, traendo cada cual sue ruoca ou estriga i cume siempre an pagas un rachonico. Agarrados a ls xailes de las mais alhá benien tamien ls garotos maiores, ls que spantan l suonho para scuitar ua cuonta de serano, aqueilhas cuontas que se ban dezindo de pais para filhos i abós a nientos quien sabe dzde quando.
Tie Marie Rosa ampeçou cume doutras bezes, anquanto l fuso zolaba nos dedos an sou rodrar de suonho.
Era ua beç … Bou a cuntar la cuonta de la Princesa de ls çapatos rotos. Nun sei se serei capaç de dar fé deilha por anteiro porque la oubi inda nina, yá muito anho. Quereis scuitar?
Lhougo se fizo siléncio an que se cunseguie oubir la chamardielha de l lhume i l sonido de l fuso assoprando ansonhado.
Cuntai, cuntai! – pediran trés de ls garotalhos i rapazas quaije a la par, al se dar cuonta que eilha lhebaba tiempo a ampeçar.
Cuntai, cuntai! … Nós stamos calhados. Psiu!
Diç que an tiempos antigos, nun palácio dourado, de cien muralhas, bibie ua princesa tan guapa cume las streilhas i tan spierta cume l sol madrugador.
Solo tenie ua maca que naide çcubrie (i era pena). Todos, todos ls dies por artes ou sien artes, la princesa rumpie ls çapatos. I, pobrezica alhá tenie que se apresentar al rei de suolas rumpidas que eilha tenie l cuidado de arrastrar pul suolo para nun las çcubrir.
Era ua cousa stranha i ua bergonha para sue majestade que la filha de l rei, tan graciosa cume las streilhas, tebisse que se apresentar siempre, siempre naquel purparo que daba pena. L rei, para remedeio, mandou lhougo dá-le un par nuobo, relhuziente, que no die a seguir yá era sabido, tamien aparecie roto. Andou muito muito tiempo.
L rei chamou al final la princesa, preguntou a las buonas i cun fiestas: cume podie rumper todos ls dies uns çapatos nuobos? Ralhou cun eilha, sien mesmo assi tener ningua respuosta. Cuntinuaba l segredo! Anton era possible nua princesa linda cume las streilhas i lebe cume un páixaro? … I an tan pouco tiempo? Bai-se alhá a saber! …
Habie no palácio un çapateiro real solo para eilha i nun fazie más nada l probe çapateiro que trabalhar pa la princesa i nien assi daba cuonta de l recado. Tenie que se alhebantar cedo i trabalhar até alta nuite, a la lhuç dua bela … solo para serbir cume era sue oubrigaçon a sue real alteza, la princesa linda de ls çapatos rotos.
Ls çapatos íban-se ajuntando eilhi a ua squina nua sala tamien bielha atafulhada até las bigas que alhá más nun cabien.

...ten cuntinuaçon

Cuonta screbida por José F. Fernandes - Padre Zé
S. Bicente, Cabo Berde, 14-Set-1962